ur. 4 lutego 1943 w Płungianach,
zaginęła 13 maja 1992 na stokach Kanczendzongi w Himalajach

„Kobieta uderzającej urody i energii, największa alpinistka wysokościowa swej epoki”
Richard Cowper

Wanda Rutkiewicz urodziła się 4 lutego 1943 roku w Płungianach (obecnie Litwa). Dzieciństwo i młodość spędziła we Wrocławiu, gdzie na tamtejszej politechnice ukończyła studia inżynieryjne. Następnie przeprowadziła się do Warszawy i związała się z Instytutem Maszyn Matematycznych. W latach osiemdziesiątych należała do „Solidarności”. Od dziecka interesowała się sportem. Była bardzo zdolna, ale także sprawna fizycznie. Zanim zainteresowała się wspinaczką grała w siatkówkę. Miłość do gór rozbudziła w niej wyprawa studencka w pasmo Rudaw Janowickich. Po ukończeniu kursu taternickiego z pasją oddała się wspinaczce. 16 października 1978 roku Wanda Rutkiewicz odniosła swój największy sukces. Jako pierwsza osoba z Polski i pierwsza Europejka (a trzecia kobieta w ogóle) stanęła na najwyższym szczycie Ziemi - Mount Evereście (8848 m n.p.m.). Tego samego dnia Karol Wojtyła został wybrany papieżem. Rok później podczas audiencji Jan Paweł II powiedział do himalaistki: "Dobry Bóg tak chciał, że tego samego dnia weszliśmy tak wysoko". W 1986 roku jako pierwsza kobieta i pierwszy Polak wchodzi na swój upragniony K2 (8611 m n.p.m.). W 1987 roku z Ryszardem Wareckim jako pierwsi Polacy zdobywają Sziszapangmę (8013 m n.p.m.). Gasherbrum II (8035 m n.p.m.) zdobywa w 1989 roku, a rok później staje na najwyższym z grupy siedmiu Gasherbrumów - Gasherbrumie I (8068 m n.p.m.). Jej podbój Korony Himalajów i Karakorum zakończyła wyprawa na trzeci szczyt Ziemi – Kanczendzongę, z którego już nie wróciła. Do dzisiaj nie są znane jej dalsze losy. Nie odnaleziono jej ciała. Za datę jej śmierci uznano 13 maja 1992 roku. Jej życie było fascynujące i niezwykłe. Swoją pasją, energią i charyzmą zdążyła zainspirować kolejne pokolenie młodych alpinistek.

  1.  Anna Kamińska o Wandzie Rutkiewicz: zatracała się w swojej pasji i oddalała od życia
  2. „Najpierw była Wanda, za nią cała banda…” – czyli opowieść o kobiecie, która zawsze patrzyła w górę
  3. „Ostatnia wyprawa”. Powstaje polski film o Wandzie Rutkiewicz
  4. Najpierw radość, a później straszna walka o życie. Jak Wanda Rutkiewicz zdobyła K2
  5. Rok 2022 będzie Rokiem Wandy Rutkiewicz. Jak i dlaczego zginęła?
  6. "Ślady na śniegu" – reportaż o Wandzie Rutkiewicz
  7. Śmierć zawsze jej towarzyszyła. Ciała Wandy Rutkiewicz nie odnaleziono do dziś
  8. Jej śmierć wciąż skrywa wiele tajemnic. Co się stało z Wandą Rutkiewicz?
  9. Być kobietą w Himalajach
  10. Wanda Rutkiewicz: siła i odwaga
  11. 35 lat temu Wanda Rutkiewicz jako pierwsza kobieta zdobyła K2
  12. Zaczęło się od Ślęży. Posłuchaj archiwalnych nagrań Wandy Rutkiewicz
  13. "Baby" nie potrafią się wspinać? Wanda Rutkiewicz, wchodząc na Mount Everest, zirytowała kolegów po fachu
  14. Jak zginęła Wanda Rutkiewicz? "Nadal nie jestem pewien, czy nie popełniłem błędu"
  15. Wiadomo, że Carsoglio nie miał szans odwieść Wandy Rutkiewicz od jej katastrofalnej decyzji i namówić do wspólnego zejścia
  16. O jeden szczyt za daleko

 

  (Wspomnienie o Wandzie Rutkiewicz)

 

  (Wanda Rutkiewicz – Wspomnienie)

 

  (Polskie Himalaje: Polskie tragedie)

 

 

  (09. Annapurna 87 - Wanda Rutkiewicz rozmawia przez radiotelefon z Arturemi Hajzerem)

  (Anna Czerwińska - "Śladami Wandy Rutkiewicz" cz.I)

  (Miejsca przeklęte - Góra pięciu bogów - Wanda Rutkiewicz)

  (Wanda Rutkiewicz o śmierci Jerzego Kukuczki)

  (Polskie Himalaje: Wielkie wspinaczki)

  (Polskie Himalaje – In Memoriam - Wanda Rutkiewicz (1943-1992))

  (05. Shisha Pangma 87 - Rozmowa Jerzego z Wandą przez radiotelefon) 

  (Karawana marzeń - Wanda Rutkiewicz (seria Himalaiści)

  (Anna Czerwińska - "Śladami Wandy Rutkiewicz" cz.II)

 

  (Wanda Rutkiewicz we wspomnieniach prof. Zdzisława Jana Ryna i siostry, Janiny Fies)

  (W cieniu Everestu - Wanda Rutkiewicz cz. 1/2)

  (Himalaiści 03 Karawana marzeń - Wanda Rutkiewicz)

  (Anna Czerwińska - "Śladami Wandy Rutkiewicz" cz.III)

  (01. Annapurna 87 - Wanda Rutkiewicz prezentuje strój himalaisty)

  (Wanda Rutkiewicz - Legenda Polskiego Himalaizmu | podcast biograficzny)